पत्रपत्रिका बर्गिकरणको नतिजा आ ब २०६३।०६४
प्रेस काउन्सिल नेपालको मिति २०६५ साउन ९ गतेको बैठकको निर्णय अनुसार आ.व. २०६३/०६४ को पत्रपत्रिका वितरण संपरीक्षणको नतिजा सार्वजनिक गरिएको छ। यो नतिजा सार्वजनिक गर्न भएको बिलम्वका कारण सम्बन्धित पक्षहरुमा पर्न गएको असुविधाप्रति काउन्सिल क्षमायाचना गर्दछ। पत्रपत्रिकाको वितरण संपरीक्षण कार्य ढिलाई हुनुमा देहायका कारणहरु रहेको कुरा काउन्सिल सम्बन्धित सबै समक्ष स्पष्ट पार्न चाहछः
- पत्रपत्रिका वितरण संपरीक्षणको मापदण्डमा लेखापरीक्षण प्रतिवेदनलाई प्रमुख आधार मानिएको छ। विगतका वर्षहरुमा वर्गीकरणको आधार वर्ष वैशाखदेखि चैत मसान्तसम्म कायम गरिएकोले पत्रपत्रिकाको वितरण विवरणको लेखापरीक्षण गराउन कठिनाई भएको भन्ने आम पत्रकारहरुले काउन्सिल समक्ष गुनासो गरेको हुनाले आ.व. २०६३/०६४ देखि वर्गीकरणको आधार वर्ष पनि प्रचलित आर्थिक वर्ष अनुरुप नै कायम गरिएकोले विगतको तुलनामा स्वतः तीन महिना पछाडि सर्न गएको हो।
- विगतका वर्षहरुमा पत्रपत्रिका वर्गीकरणका लागि सम्बन्धित पत्रिकाले सचिवालयमा जेठ मसान्तभित्र फाराम बुझाइसक्नु पर्ने व्यवस्था गरिएको थियो। तर परिवर्तित मापदण्ड र प्रक्रिया बमोजिम आ.व. २०६३/०६४ को साउनदेखि असार मसान्तसम्मको पत्रपत्रिकाको वितरण विवरण नेपाल सरकारको प्रचलित नियम बमोजिम असोज मसान्तसम्म लेखापरीक्षण गराई मिति २०६४।७।१८ गतेसम्म फाराम बुझाउने म्याद काउन्सिलले तोकेको थियो। यो कारणबाट पत्रपत्रिकाको वर्गीकरण नतिजा सार्वजनिक गर्ने समय विगतको तुलनामा झण्डै ६ महिना पछाडि पुग्न गएको हो।
- मिति २०६४।८।६ गते हुने भनिएको संविधानसभाको निर्वाचनका सन्दर्भमा सञ्चारमाध्यमका निम्ति निर्वाचन आयोगद्वारा जारी गरिएको आचारसंहिता देशभरका सञ्चारमाध्यमहरुले पालना गरे(नगरेको अनुगमन गरिदिन निर्वाचन आयोगले काउन्सिललाई अनुरोध गरेकोले सचिवालयका सबै जनशक्ति त्यसको प्रारम्भिक तयारीमा जुट्नु परेकाले पनि पत्रपत्रिका वर्गीकरण कार्य केही समय ढिला हुन गएको हो।
- निर्वाचन आयोगले दोस्रो पटक मिति २०६४।१२।२८ गते संविधानसभा निर्वाचनको तिथि तय गरी मिति २०६४।११।२६ गतेदेखि निर्वाचन आचारसंहिता लागू गरेको र काउन्सिलले पनि निर्वाचन आयोगको अनुरोध अनुसार सञ्चारमाध्यमहरुले निर्वाचन आचारसंहिता पालना गरे नगरेको अनुगमन कार्यमा जुटेकोले पत्रपत्रिकाको वर्गीकरण नतिजा सार्वजनिक गर्न थप ढिलो भएको हो।
- काउन्सिलले वर्गीकरणसम्बन्धी सम्पूर्ण प्रक्रिया पूरा गरी नेपाल सरकार, सूचना तथा सञ्चार मन्त्रालयलाई वर्गीकरण नतिजा सार्वजनिक गर्न मिति २०६५।२।२१ गते पत्राचार गरेको थियो। देशमा विद्यमान राजनैतिक अस्थिरता र अन्यौलताका कारणले उक्त मन्त्रालयले तत्काल वर्गीकरणको नतिजा सार्वजनिक गर्न सकेन र मिति २०६५।३।३१ गते सो मन्त्रालयले पत्रमार्फत पत्रपत्रिकाको वर्गीकरण नतिजा सार्वजनिक गर्न काउन्सिललाई अख्तियारी प्रदान गरिएको व्यहोरासहितको पत्र मिति २०६५।४।१ गते सचिवालयलाई प्राप्त भएको थियो। सो पत्र बमोजिम थप छानबीन गरी मिति २०६४।४।९ गतेको काउन्सिलको बैठकको निर्णय बमोजिम आफनो वेबसाइटमार्फत पत्रपत्रिका वितरण संपरीक्षणको नतिजा सार्वजनिक गरेको छ।
पुनःसंपरीक्षणको व्यवस्था
- यो वर्गीकरण गर्दा “पत्रपत्रिका वितरण संपरीक्षणको मापदण्ड र प्रक्रिया, २०६४” मा तोकिएका मापदण्ड र प्रक्रिया, प्रेस काउन्सिल तथा पत्रपत्रिका वितरण संपरीक्ष समितिको निर्णयलाई मूल आधार बनाइएको छ। पत्रपत्रिकाको मूल्यांकन गर्दा सम्भव भएसम्म वस्तुगत प्रमाणहरुलाई आधार मानी अधिकतम् शुद्धता कायम गर्ने प्रयास गरिएको छ। तथापि वर्गीकरणमा कहीं कतै त्रुटी भएको पाइएमा अथवा मूल्यांकन वर्गीकरणप्रति कसैलाई चित्त नबुझेमा चित्त नबुुझ्नाको स्पष्ट र उचित कारणसहित पुनःसंपरीक्षणका निम्ति “पत्रपत्रिका वितरण संपरीक्षणको मापदण्ड र प्रक्रिया, २०६४” को दफा १७ बमोजिम नतिजा प्रकाशित भएको मितिले एक महिना (तीस दिन) भित्र रु. ५००।( (पाँच सय) शुल्क सहित काउन्सिलमा निवेदन दिन सकिने छ।
- वर्गीकरण फाराम भरेका तर विभिन्न कारणले वर्गीकरणको सूचीमा नपरेका पत्रपत्रिकाहरुले पनि “पत्रपत्रिका वितरण संपरीक्षणको मापदण्ड र प्रक्रिया, २०६४” को दफा १७ बमोजिम नतिजा प्रकाशित भएको मितिले एक महिना (तीस दिन) भित्र रु. ५००।( (पाँच सय) शुल्क सहित काउन्सिलमा निवेदन दिन सकिने छ।
आ ब २०६४।६५ को बर्गिकरण फाराम भर्ने सूचना
प्रेस काउन्सिल ऐन, २०४८ को दफा ११ बमोजिम आ ब २०६४।०६५ सालको पत्रपत्रिकाको वितरण संपरीक्षण प्रयोजनका लागि यो सूचना प्रकाशित गरिएको छ। आफ्नो प्रकाशन संपरीक्षण वर्गीकरण प्रक्रियामा समावेश गराउन इच्छुक र आवश्यक सर्त पूरा भएका प्रकाशनहरुले निम्नबमोजिम फाराम भरी बुझाउनु पर्नेछ:
(क) वर्गीकरण मूल्यांकन प्रक्रियामा समावेश हुने प्रकाशन २०६४ साउनदेखि २०६५ असार मसान्तसम्म छापाखाना र प्रकाशनसम्बन्धी नियमावली, २०४९ को नियम ७ (२) अनुसार
(दैनिक ३०० अंक, अर्धसाप्ताहिक ८० अंक, साप्ताहिक ४० अंक, पाक्षिक २० अंक, मासिक १० अंक र द्वैमासिक एवं त्रैमासिक पत्रिका ४ अंक न्यूनतम) प्रकाशित भएको हुनु पर्दछ।
(ख) काउन्सिलको अभिलेखमा नियमित नभएका प्रकाशनहरुलाई वर्गीकरण मूल्यांकन प्रक्रियामा समावेश गरिने छैन। आफ्नो प्रकाशनको अभिलेख नियमित गराउने दायित्व सम्बन्धित प्रकाशकको हुनेछ।
(ग) वर्गीकरण मूल्यांकन प्रक्रियामा समावेश हुन चाहने प्रकाशनले आवेदन पत्रसाथ रु २००।( (दुईसय) आवेदन दस्तुर बुझाउनु पर्नेछ। पछि वर्गीकरण प्रमाणपत्र लिंदा शुल्क बुझाउनु पर्नेछैन। आवेदन दस्तुर नगद वा ने.रा.बैंक थापाथलीमा रहेको काउन्सिलको खाता नं. बै.अ. ६१०१०५ मा जम्मा हुने गरी बैंक डूाफ्टबाट पनि पठाउन सकिनेछ।
(घ) वर्गीकरण फाराम २०६५ साल असोज मसान्तभित्र काउन्सिलको सचिवालयमा दर्ता भइसकेको हुनु पर्दछ।
(ङ) म्याद समाप्त भएको मितिले ७ दिनभित्र दोब्बर दस्तुर तिरी आवेदन दिन सकिने छ। यो म्याद नाघेर प्राप्त हुन आएको आवेदन फारामलाई वर्गीकरण मूल्यांकन प्रक्रियामा समावेश गरिने छैन।
विशेष आग्रह :
२०६३ सालको पत्रपत्रिकाको वर्गीकरण गर्दा “पत्रपत्रिका वितरण संपरीक्षणको मापदण्ड र प्रक्रिया २०६४ (परिमार्जित)” बमोजिम मूल्यांकन गरिने हुँदा मापदण्डको अध्ययन गरी वर्गीकरण फाराम भर्न सम्बन्धित प्रकाशकहरुलाई अनुरोध गरिन्छ। मापदण्डका सन्दर्भमा केही नबुझिए वा स्पष्ट नभएमा प्रेस काउन्सिल सचिवालयमा सम्पर्क राख्न समेत अनुरोध गरिन्छ।
नोट : ( वितरण संपरीक्षणको फाराम र परिमार्जित मापदण्ड काउन्सिलको वेबसाइटबाट download गर्न सकिनेछ। आवेदन फाराम प्रेस काउन्सिल सचिवालयबाट पनि प्राप्त गर्न सकिनेछ। फारामसाथ गतवर्षको वर्गीकरणको प्रमाणपत्र पनि संलग्न हुनु पर्नेछ।
प्रेस काउन्सिल नेपाल
सञ्चारग्राम, तिलगंगा, काठमाण्डौ।
पो.ब.नं. ३०७७, फोन : ४४६९७९९, ४४६९८७८,
फ्याक्स नं ४४६९८९४
इमेल : prescoun_mdf@wlink.com.np



